* تعجب مي‌كنم اگر وزير ارشاد در ميان ديگر وزيران، با سربلندي از تئاتر سخن بگويد!

* تئاتر ما هنوز از آبشخور كهن و دستمالي شده ی آغازقرن كه توسط روشنفكران چپ آتشين مزاج وارد ايران شده آب مي‌خورد.

* هنرمند، براي دل خود كار مي‌كند و به محض اينكه فكر كند اين اثر را براي چه كساني خلق مي‌كند، به سراشيب ابتذال سقوط كرده است.

* اصولا بلد نيستم تئاتر پادگاني، عام و براي توده‌ها به روي صحنه بياورم.

تعجب مي‌كنم اگر جناب وزير ارشاد در ميان ديگر وزيران با سربلندي از تئاتر سخن بگويد.
به گزارش خبرنگار هنري ايسنا، دكتر علي رفيعي، كارگردان تئاتر كه در پنجمين نشست تخصصي كانون كارگردانان خانه تئاتر سخن مي‌گفت با بيان اين مطلب اظهار داشت: اكثر دولتمردان ما به تئاتر به مثابه لهو و لعب و مطربي مي‌نگرند.
وي با ابراز تأسف از بودجه بسيار اندك امور هنري و بويژه تئاتر گفت: تأمين اين بودجه تنها به عهده وزارت ارشاد نيست در كشورهاي غربي هم نهادهاي بسياري مانند شهرداي‌ها، آموزش و پرورش، آموزش عالي و ... در رشد و پيشرفت تئاتر مؤثرند.
كارگردان كلفت‌ها افزود: ساختمان‌هاي فرهنگي كه شهرداري ما مي‌سازد و به درد همه چيز مي‌خورد جز تئاتر در حاليكه بودجه‌هاي حيرت انگيزي صرف ساختن همين ساختمان‌ها مي‌شود.
به اعتقاد وي تعدد نهادها موازي در امر تئاتر مهم نيست بلكه نوع نگاه آنان به تئاتر و ضرورت تئاتر مي‌تواند تعيين كننده باشد.
وي از افزايش نيروهاي اداري و تشكيلاتي به عنوان ويروسي نام برد كه بر جان جهان سوم افتاده است و گفت: مركز هنرهاي نمايشي آلمان تنها 2 كارمند و يك منشي دارد و بقيه بودجه آن صرف بخش هنر و خلاقيت مي‌شود در حالي كه بيشتر بودجه‌ي مركز هنرهاي نمايشي ما صرف بخش اداري مي‌شود.
وي با اشاره، به اينكه تمام تصميمات پشت درهاي بسته گرفته مي‌شود گفت: مشكلات ديوان‌سالاري ما آن قدر بزرگ است كه وقت صرف كردن براي آن اتلاف وقت است.
وي در پاسخ به سخن يكي از حضار مبني بر اينكه تمام مشكلات تئاتر، به گردن مركز انداخته مي‌شود گفت: ذات و جوهره تئاتر، انتقاد است و انتقادات من قبلاð بارها و بارها مطرح شده است وظيفه مركز است كه به ما بودجه و تالار وحدت بدهد. مهم اين است كه قسط دوم را كي مي‌دهد. انتقاد و حتي حمله كردن حق ماست و وظيفه رياست مركز است كه پاسخگو باشد.
رفيعي گفت: زماني كه از من دعوت شد تا در مورد جايگاه كارگردان حرفه‌اي تئاتر سخن بگويم، شگفت زده شدم چون ما نمي‌توانيم با واژگاني همچون جايگاه در مورد تئاترمان سخن بگوييم و بيشتر مي‌توانيم با واژه‌هايي مانند فقر و كمبود سخن بگوييم.
به اعتقاد وي اولين كساني كه براي تئاتر تعيين ارزش مي‌كنند، دولتمردان هستند و آنها به دو دليل مي‌توانند از تئاتر حمايت كنند. براي برخي از آنها، تئاتر يك ضرورت فرهنگي اجتناب ناپذير است و براي برخي ديگر وسيله‌اي تبليغاتي - سياسي است و اين به عهده دولتهاست كه كدام نگاه را به تئاتر داشته باشند.
وي شرايط برون تئاتري و درون تئاتري را شرايط لازم براي تعريف تئاتر داشت و تشريح كرد: حمايت مادي و بعد از احترام به آزادي عمل و خلاقيت هنرمند از سوي دولت از جمله شرايط برون تئاتري است.
رفيعي گفت: هميشه دولتها خواسته‌اند با حمايتهاي مالي، تئاتر را زير سلطه خود نگه دارند و اگر چنين شود دولت است كه حرف آخر را مي‌زند نه تئاتر.
وي از مسئله ديوانسالاري و اداري به عنوان ديگر شرط بيروني تئاتر ياد كرد و افزود: در تمام كشورهايي كه تئاتر از خلاقيت و پيشرفت برخوردار است، ديوانسالاري در خدمت تئاتر است و مديران تئاتر چه درصدر مركز هنرهاي نمايشي و چه به عنوان مدير هر سالن، مشروط اصلي هستند تا كارگردان حرفه‌اي بتواند جايگاه خود را به عنوان شخصي خلاق بيابد چزي كه تا به حال در ايران رخ نداده است.
رفيعي با اشاره به لزوم وجود مدير هنري در كنار مدير اداري براي تئاتر گفت:‌ سرنوشت هنري تئاتر را تنها بايد مديران هنري تعيين كنند.
كارگردان “در مصر برف نمي‌بارد” از استقرار و استمرار گروه‌هاي تئاتري به عنوان شرايط درون تئاتير نام برد و تشريح كرد: تا شرايطي فراهم نشود كه گروه‌هاي تئاتري امكان ادامه فعاليت‌هاي خود را داشته باشند و نيز بتوانند در مكان‌هايي ويژه خود مستقر شوند، تئاتر ما پيشرفت نمي‌كند. به گزارش ايسنا،رفيعي خاطرنشان كرد: استقبال تماشاگر و تعداد بليت‌هاي فروخته شده نبايد شرط موفقيت آثار هنري مطرح شود بلكه بايد به هنرمند اجازه اشتباه كردن داده شود و در سايه استمرار و استقرار گروه‌هاست كه جريان تئاتري پديد مي‌آيد.
رفيعي اظهار تأسف كرد: چون چنين شرايطي در كشور ما فراهم نمي‌شود همواره تئاتر ما همچون تاريخمان دچار انقطاع بوده است.
وي با اشاره به لزوم وجود گروه‌هاي ثابت تئاتري گفت: در اين صورت است كه مي‌توانيم از موهبتي به نام تماشاگر ويژه خود را داشتن بهره مند شويم چيزي كه هميشه از آن بي‌بهره‌ايم.
اين كارگردان تئاتر تأكيد كرد: هر گروه، بايد دست كم در حد رابطه تماشاگر فوتبال با تيم مورد علاقه‌اش، بتواند با تماشاگر خود ارتباط و ديالوگ برقرار كند.
رفيعي گفت: برگزاري جشنواره‌هاي گوناگون، كمترين دردي را از تئاتر ما دوا نمي‌كند.
وي در ادامه سخنانش يادآوري كرد: البته نبايد تمام مشكلات را به گردن ديوانسالاري انداخت اصولاð هنر كارگرداني در ايران به شدت عقب افتاده است و ما با جريانات صحنه‌اي جهان بدشت بيگانه‌ايم.
رفيعي معتقد است: تئاتر ما هنوز از آبشخور كهن و دستمالي شده آغازقرن كه توسط روشنفكران چپ آتشين مزاج وارد ايران شده آب مي‌خورد.
وي همچنين درباره جايگاه جوانان در تئاتر امروز ايران گفت: تئاتر در هيچ مملكتي رشد پيدا نمي‌كند مگر اينكه مردم و تماشاگر آن سرشار از پرسش باشند و نسل جوان ما آنقدر انگيزه، حرف و اضطراب دارد كه اگر به تئاتر روي آورد مي‌تواند در اين هنر رشد بسياري كند. به گزارش ايسنا،كارگردان “رومئو و ژوليت” با اشاره به جاذبه‌هاي تئاتر گفت: ‌بسياري از جوانان تصور مي‌كنند كه مي‌توانند هنرمند باشند و زماني مي‌توان استعداد و توانايي آنان را محك زد كه تئاتر ما شكل گرفته باشد.
وي سپس خطاب به جوانان حاضر در جلسه گفت: ما كه جزء طبقه پيران هستيم هنوز جايگاهي در تئاتر نداريم و يك پايمان در دادگاه است و اقساط دو سال قبل را دريافت نكرده‌ايم. چگونه مي‌توانيم براي نسل جوان نسخه بپيچيم؟ وي در بخش ديگري از سخنانش با اظهار تأسف عميق ازوضعيت نظام آموزشي دانشگاهي تئاتر گفت: ابتذال سيستم آموزشي ما به حدي است كه شكل يك توطئه پيدا كرده به گونه‌اي كه كمترين استعداد و توان را در دانشجو مي‌كشد.
رفيعي يادآوري كرد: مركز آموزشي هنرمند، گروه است نه آكادمي و اگر از ابتذال سيستم آموزشي و هجوم آماتوريسم لجام گسيخته سخن نمي‌گويم، به اين دليل است كه آن قدر عيان است كه نياز به بيان نيست.
وي درباره تماشاگر حرفه‌اي براي تئاتر گفت: هنرمند، براي دل خود كار مي‌كند و به محض اينكه فكر كند اين اثر را براي چه كساني خلق مي‌كند، به سراشيب ابتذال سقوط كرده است. اصولا بلد نيستم تئاتر پادگاني، عام و براي توده‌ها به روي صحنه بياورم، تئاتر توده‌ها شعاري بود كه حاصلي نداشت چون هنر توده‌ها تاريخ مصرف دارد.
رفيعي درباره جايگاه تئاتر در جامعه‌اي كه مردمش بسيار كم مطالعه هستند، گفت: ميان سواد و فرهنگ تفاوتي هست و فرهنگ هميشه متعلق به افراد باسواد نيست بلكه متعلق به افرادي است كه نسبت به جهان هستي، آگاهي دارند.
رفيعي كه مدتي پيش نمايش “رومئو و ژوليت” را با بازي محمدرضا فروتن اجرا كرده بود در پاسخ به پرسش يكي از حضار مبني بر دليل حضور فروتن گفت: براي نقش “رومئو” كسي را نيافتم ضمن اينكه كارگردان آزاد است هر بازيگري را دعوت به كار كند.
وي با تأكيد بر اينكه، دعوت از فروتن به خاطر گيشه نبوده است، گفت: پيش از حضور او قراردادي داشتم و با حضور او مبلغ اين قرارداد از پيش نوشته شده، تغييري نمي‌كرد و زماني كه تئاتر اين همه بازيگر خوب به سينما تحويل مي‌دهد چه ايرادي دارد كه از سينما بازيگر بگيرد.
رفيعي گفت: وقتي نمايش تمديد شد عذر فروتن را خواستم نه به اين خاطر كه بازيگر خوبي نبود چون مقهور غرور خود شده بود و با اين كار فرصت حضور در صحنه تئاتر را براي آينده از خود گرفت.
به گزارش ايسنا، وي در پايان با تأكيد بر لزوم تعريف درست براي جشنواره‌ها گفت: جشنواره به مثابه‌ي مكاني براي تلاقي جهان‌بين‌هاست و به جاي تعدد جشنواره‌ها بايد به ارتقاي سطح كيفي آنها انديشيد و بايد جشنواره راهگشاي آينده‌ي تئاتر ما باشد.
وي با اظهار تأسف از اينكه آدم‌ها و گروه‌ها در تئاتر ما، تاريخ مصرف دارند يادآوري كرد: مركز هنرهاي نمايشي بايد برندگان و جايزه گرفته‌ها را حمايت كند تا كم كم به جرگه‌ي تئاتر حرفه‌اي - هرچند نداريم - بپيوندند اما چگونه است گروهي كه يك سال برنده مي‌شود سال بعد اصلا در جشنواره رد مي‌شود؟