آزاده عصاران
http://www.azadeh7.com/blog

بعضی از روزنامه ها و مجلات ما هم عکس روز دارند . اما اکثر اين عکس روزها يا خارجی است و يا مناسبتی ! در حاليکه نگاه کوچکی به مطبوعات و روزنامه های آن سوی مرزها نشان می دهد که عکس روز تا حدی با مفهومی که ما باآن درگيريم ، متفاوت است. تفاوت اصلی هم در موضوع و نحوه انتخاب عکس است. انتخاب عکس روز معمولا با هوشمندی و تناسب از پيش تعيين شده ای انجام می شود. اين زيرکی يا به مسائل سياسی برمی گردد و يا انتخاب کاملا آزادانه انجام می شود. عکس روز مجلات و ماهنامه هايي که بيشتر در زمينه خبری و سياسی فعاليت دارند ، معمولا به مسائل حاشيه ای همين اخبار برمی گردد. منظور اينجا بيشتر عکس روز مجلات و نشريات فرهنگی ، هنری ( و به خصوص آنهايي که در زمينه عکس فعال هستند ) است.

نشنال جئوگرافيک يکی از همين مجلات است که سال هاست موضوع عکس و تصوير در آن حرف اول را می زند. انتخاب عکس روز در اين مجله گاهی آدم را شگفت زده می کند. گاهی در يک نگاه نمی توان تشخيص داد که اين عکس با چه ملاکی انتخاب شده . برخی از اين عکس ها آنقدر ساده هستند که ساعت ها فکر را مشغول می کند که چه چيزی در اين جنگل و ببری که از ميان درختانش می گذرد، بوده که باعث تبديل شدنش به عکس روز شده . گاهی فقط اصول ساده عکاسی در چنين عکس هايي رعايت شده يا حتی شکسته شده. برخی مواقع هم عکس ساعت ها حرف دارد...سياه است و پرعنصر .. شلوغ و رنگارنگ... خلاصه که اگر کمی دقت کنيم ، حتما درگير ملاک و ارزش گذاری برای انتخاب عکس روز های اين مجله خواهيم شد. اين جريان در فضای سياست زده و پرتبليغ اين روزهای آمريکا ، آرامش و بی خيالی جالبی را به همراه دارد. در حاليکه همه مجلات و نشريات ، بخش عکس روز خود را به موضوع و نحوه تبليغات برای انتخابات رياست جمهوری امريکا اختصاص می دهند ، نشنال جئوگرافيک همچنان به تنهايي می تازد و با گذاشتن عکس روزی مثل بارانهای موسمی در هند ، کافی شاپی در بلژيک ، آبشار نياگارا ، برج های دوقلوی سالم و ... در صفحه اصلی خود ، حرکت می کند.
يادم هست يک بار سردبير اين مجله در سرمقاله اش نوشته بود که ساعت ها جلسه و بحث و بررسی برای اين بخش گذاشته می شود و حتی برای انتخاب چند عکس ساده دربخش سفر و توريستی مجله ، روزهای زيادی سپری می شود. اين جلسات با حضور عکاسان و اعضای تحريريه برگزار می شود و مسلما در چنين تنوع انتخابی ، تاثيرگذار است.

تصور می کنم مساله اصلی انتخاب اين عکس ها تا حد زيادی به روزمرگی و زندگی عادی مردم برمی گردد ؛ چيزی که ما خيلی زود فراموش کرده ايم و گاهی مسائل حاشيه ای سياسی بر اين مفهوم غلبه می کند. گاهی هم با ترکيب بندی های عجيب و پيچيده سعی داريم عکس روزی خلق کنيم که هم گيج کننده باشد و هم نشان دهنده مهارت عکاس ! در حاليکه در نمونه های خارجی
( اگر نگوييد غربی پسند هستم !) در درجه اول سادگی در نظر گرفته می شود و احترام به مخاطب عام . همين سادگی گاهی عکس را خيره کننده و زيبا نشان می دهد و ساعت ها بر سر آن مجادله می شود تا در جايگاه عکس روز قرار گيرد. گاهی هم با وجود ظرايف و نکات خاص ، برگزيده می شود. به هر ترتيب ، اين عکس روز، ماجرای غريبی است وانتخاب و داوری بر سر آن بسيار عجيب تر ! گاهی حتی بی ربط و بی دليل به نظر می رسد که در چنين جايي و در چنين عنوانی قرار گيرد و گاهی هم ستايش برانگيز ! شايد همين پيچيدگی و زحمت باعث شده که امروز بعضی از نشريات اين جايگاه را به طرح يا کاريکاتور روز اختصاص دهند تا اينکه ساعت ها بر سر انتخاب يک عکس مجادله کنند.
نمی دانم ..اينجا..در کشور ما و در لابه لای صفحات مجلات و روزنامه ها چه جايگاهی برای اين بخش درنظر گرفته می شود. فقط می دانم که گاهی درآخرين لحظه و فقط برای پرکردن صفحه ، چيزکی به نام عکس روز انتخاب می شود ودر بدترين جای صفحه که مطلبی برايش پيدا نشده ، قرار می گيرد. فقط گاهی البته ... !