نقدی بر نمایشگاه عکس" بستههای مهاجر" ؛ گوهر دشتی
سه شنبه، 24 آذرماه 1383
بستههایی فراتر از سطح عکس
گوهر دشتی
پیداکردن لحظات ناب، دیگر تنها دلیل برای ثبت تصویر نیست، بلکه تفکر و رویداد ذهنی عکاس که در پس عکس پنهان است معنا را میسازد و ما در صورت تصویر به دنبال رمزگانی هستیم که ذهن را به درون آن هدایت کند و نشانههای تصویر را با پیوستگی با عناصر دیگر عکس مییابیم.
عکسهای بستههای مهاجر، سرشار از نشانه های تصویری و زبانی است که عکاس با استفاده از نام مجموعه [ بسته های مهاجر] به نشانههای رمزگانی آن اشاره دارد. یعنی با استفاده از دستگاه رمزگان زبان به هویت تصویر و حضور خود تاکید میکند. بستههای مهاجر در زبان فارسی قابل تاویل است. بستههای مهاجر، هم به بستههای مهاجرت شونده حامل عکس اشاره دارد و هم به خود عکاس.
عکاس با استفاده از ساختار معنایی کلمه ؛ نگاهی دوگانه به مجموعه عکس را در ذهن مخاطب ترسیم میکند و بدین گونه، اشارهای به درک اثر هنری در فضای فرهنگی و زبان بومی آن دارد و ما مطابق قراردادهای زبان و نام عکاس به درک و تداعی معنایی مبتنی بر تقابل رابطه میاندیشیم.
نام مجموعه ؛ نخستین رمزگشایی رمزگان معنایی تصاویر است. لایهای است که دلالت به لایههای دیگر تصویر میکند و خود آن در هدایت ذهن مخاطب برای درک اثر موثر است. آنچه در مواجهه با تصویر برای مخاطب باقی میماند درک نشانه قراردادی سطح تصویر نیست بلکه ما را از سطح تصویر به فضای ذهنی و معنایی مرتبط میکند.
 عکس از مجموعهی "بسته های مهاجر ". عکاس:مهران مهاجر. برای دیدن مجموعه عکس به لینک پایین صفحه مراجعه کنید در عکسها با بستههایی که در چارچوب قاب عکس قرار دارند مواجهیم.
سطح عکس فرمهای بستههای پستی و فضاسازی ساختگی پیرامون آن است و بر روی هر عکس نام عکاس در موقعیتهای مکانی مختلف دیده میشود و نام مهران مهاجر به صورت نظام نوشتاری در هر تصویر وجود دارد و نشانههای زبانی نام عکاس در هر تصویر و همراهی نام مجموعه برای مخاطب یادآور میشود که گویی عکسها هم سلف پرترههای عکاس است و هم بستههای حامل عکس.
عکسهایی که به بهانههای مختلف برای نمایشگاههای خارج از کشور فرستاده میشوند. این بستهها گاهی در تصویر کل قاب را شامل میشود و یا ممکن است به همراه المانی دیگر حضور یابد. قاب و قابشدگی نشانه مهم این مجموعه عکس است. قابشدگی قابهایی که در چارچوب نگاه عکاس قرار دارند. عکسها صرفا به آنچه در تصویر دیده میشود دلالت نمیکند. بلکه نشانه مهم تصویری آن شئیوارگی بستهها است که به چه پشتوانهای از این مرز خارج میشوند؟
کادر عکس ؛ بستههای حامل عکس و جدا کردن آنها با قاببندی دوربین به مخاطب یادآور میشود که از سطح عکس فراتر رود و به علت انتقال بستههای حامل عکس بیاندیشد نه صرفا به علت وجود تصاویر و نوع آنها در بستههای عکس . در عکس ها گاهی با پشت قاب و گاهی با تصویر پوشیده از کاغذ بستهبندی شده مواجه هستیم. بستهها به حضور خود بسته اشاره دارند، نه به تصاویر درون بستهها. بستهها مخاطب را به تأملی درباره چرایی انتقال عکسها برمیانگیزد و اشاره به نظام سیاستهای بازارهای خارجی برای خرید عکسهای ایرانی دارد که این بازار، امروزه از ارزش و اعتبار ویژهای برخوردار است و نگاه عکاس ایرانی قربانی این نظام سیاسی است.
فضاسازیهای ساختگی تصاویر، غیرواقعی بودن عکس و بازی دوربین واقعی جلوه دادن عنصر غیرواقعی را گوشزد میکند. حضور دوباره روزنامهها در برخی از عکسها تداعیگر روزنامههایی است که در کارهای قبلی عکاس ابزار بیانی وی محسوب میشده و عکاس از این طریق به حضور نگاهش همچون نامش در تصاویر اشاره دارد.
زمان و مکان تصاویر بیزمانی و بیمکانی را تداعی میکند، اما در یک دلالت کلان چرایی انتقال بستههای حامل عکس را در این دوران برای مخاطب روشن میکند.
در حقیقت هر عکس پر از دلالت معنایی است که رمزگشایی هر یک معنای دیگری را برای مخاطب برجسته میکند و هر نشانه بر نشانهای دیگر استوار است.
..........
مجموعه کامل عکسهای مهران مهاجر را در گالری راه ابریشم ببینید.این جا را کلیک کنید
|