خلاقیت معناشناسانه
گوهر دشتی

کشف تصویر وقاب کردن آن و جدا کردن موضوع ، به خلق تصویری می انجامد که عکاس، بنا به دلالت های واقعی و مجازی، نگاهش را به پیرامون خود تحمیل میکند و آن را برمی گزیند و اگر اندیشه های عکاس بر پایه ابداع و نوآوری واصالت استوار باشد ،خلاقیت درهمین جا اتفاق می افتد.

نشانه های خلاقیت تصویری ، محدود به حادثه یا اتفاقی غیر منتظره نیست بلکه خلاقیت تعاملی تصویری است بین آنچه دیده میشود و آنچه تصور میشود .این همان چیزی است که ذهن را از سطح عکس خارج می کند و دنیای وسیعی را پیش روی او قرار میدهد .ذهنی که به درون عکس تعلق دارد و ما به مفاهیمی، ورای درک بصری خود می رسیم ووارد پدیده عجیبی میشویم،همانطور که نیچه در این باره چنین میگوید:"به جای آنکه خود را تحت تاثیر نگرشی ببینیم که نزدیکتربن وپیش پا افتاده ترین چیزهارا عین حقیقت جلوه میدهد،باید بدانیم آنها چیزی جز پیش‌زمینه نیستند، باید به خود از فاصله بنگریم وبیاموزیم که جنگل را با دیدن تک تک درختان ببینیم وخود را بصورتی ساده شده وتغییر شکل یافته بیابیم تا قهرمانی را که در شخصیت های هر روزه پنهان است را باور کنیم...آنچه ضروری است ادغام جنبه های گوناگون طبیعت خویش بر مبنای طرحی هنری در تمامیتی خوشایند برای سبک دادن به شخصیت است "

آنچه در اثر هنری و ثبت واقعیت توسط دوربین به خلق تصویر منتهی می شود، خلاقیت معناشناسانه ای است که به نگاه واقع بینانه دوربین،ذهن عکاس وذهن مخاطب مرتبط می شود .
دوربین به عنوان ابزار بیان هنری به واقعیت تاکید میکند و تاثیر ادراک حسی واقعیت دراثر هنری عکاسانه فراتر میرود،زیرا نشانه های تصویری بر واقعیت جهان خارجی استوار است ،واقعیتی که به ذهن عکاس وابسته است و عکاس با تسلط بر فنون آفرینش، نشانه های تصویری را همچون زبان در بستر یک متن قرار میدهد .

در هر تصویر خلاق، رمزگانی نهفته است که تحلیل های متفاوتی در زمینه های نشانه‌شناسی،اجتماعی ، فرمالیستی و... ارائه میدهد که قرار گرفتن تصویر وعکاس خلاق در هر یک از این زمینه ها فضا را برای درک بهتر اثر هنری فراهم می‌کند و منتقد با شناخت بیشتر ، راه را برای درک اثر می‌گشاید.
عکاس خلاق با گستره خیالی ذهن، متنی را به تصویرمی کشد که از جهان واقعیت سرچشمه می گیرد وتسلط در شناخت ایده های معنا دار و پیدا کردن نشانه های رمزگان، او را دررساندن معنا یاری میکند.
هر چه عکاس به ابزار و شناخت بیان های تصویری تسلط بیشتری داشته باشد، درک مفهوم برای مخاطب آسانتر است. البته، نه یک ذهنیت خلاقانه برای بیان زیباشناسانه عکس کافی است و نه آگاهی صرف از تکنیک ،بلکه عکس خلاق تعاملی بین هر دو است، تعاملی بین خلاقیت ذهن وآ گاهی از تکنیک.