برگردان: میترا صمدی





انس الشيخ ( Anas Al-Shaikh) متولد 1968 در بحرين
فارغ التحصيل رشته‌ى معمارى از اردن - 1989
عضو انجمن هنرهاى معاصر بحرين
وی در نمایشگاه‌های گروهی متعددی شرکت داشته است.
او با نمایشگاه‌های "خاطره‌ی خاطرات" و "خدای جدید" در سال‌های 2001 و 2002 نمایشگاه‌های اينشتاليشن را در بحرين آغاز و معرفی‌ کرد.
.......................


در سميناری در محل گردهمايى فرهنگي اصيله در بحرين نخستین سخنران" بلقيس فخرو" از كار ِ الشيخ به عنوان نمونه اى استثنايى از هنر جديد در بحرين نام می‌برد .




Memory of Memories, 2001
Installation

” خاطره‌ى خاطرات “ پيچيده ترين كار ِ او تا کنون در سال 2001 در يك گاراژ در القضيبيه ، يكي از قديمى ترين و فقيرترين محله هاى منامه اجرا شد.
او به مدت ِ دو سال مرتباً اتومبيلش را نزديك آن محل پارك مى كرد ، هنگاميكه در آن ناحيه بود و آن فضا را مشاهده مى‌كرد ، جو آن‌جا خانه‌شان در عربستان سعودى را به یاد او می‌آورد. جایی كه در کودکی به همراه خانواده‌اش در آن زندگى كرده بود .
اينستاليشن ِ أنس الشيخ آميخته اى است از خاطرات ِ بچگى و جوانى و اتفاقاتِ تاريخى اخير كه در مجموعه‌ى "خاطره‌ى خاطرات" ثبت شده ، مانند جنگ ميان ِ عراق و ايران ، هجوم ِ عراق به كويت و اولين جنگ ِ خليج فارس.

أنس الشيخ می‌گوید:" رسانه‌اى دو بعدى مثل ِ نقاشي براى تفهيم ِ افكارش كافى نبوده است ."
او همچنین اعتقاد دارد: " درباب ِ موضوعات ِ بسيارى كه در سرزمين ما اتفاق مى‌افتد ، به جاى اين‌كه قوايمان را روي هم جمع كرده و در خود تغييرى ايجاد كنيم به عنوان ِ تماشاگر عمل كرده‌ايم . مهم‌ترين مسئله براى من به عنوان يك فرد عرب در دنياى اسلام مشاهده‌ى اين‌است كه ما در زمينه‌هاى بسيارى همچون سياست ، حقوق بشر و دموكراسى پيشرفت نكرده‌ايم . به نظر نمى‌رسد كه ما قادر به ايجاد ِ يك فرهنگ نو و يا يك هنر جديد باشيم ، به همين دليل من سعى مى كنم گفتگويى با خودمان با نَفس ِخودمان داشته باشم.
این‌که چگونه بر روى برخي چيزها به گونه‌اى هنرمندانه تمركز كنيم ، چگونه از رسانه‌های هنری جديد براي ابراز و بيان ِ خودمان ، عقايدمان ، مشكلاتمان و سردرگمى هايمان ـ كه به خاطر ِ آن‌ها بيشترين زيان را متحمل مى شويم ـ استفاده كنيم .
هر كسى طرز فكر خودش را دارد و به افكار ديگران احترام نمى گذارد ، فقط مي خواهد آن‌چه را كه خودش به آن اعتقاد دارد انجام دهد . فكر مى كند كه فقط حق با اوست و دیگران حقی ندارند . من در هنرم تلاش مى كنم همه‌ى اين‌ها را مطرح كنم . فكر مى كنم ابتدا بايد در خودمان به دنبال علت ِ مشكلات بگرديم پيش از آنكه ديگران را مسئول ِ آنها بدانيم ... مهمترين چيز، دريافتن اين‌است كه چگونه مى توانيم خودمان را، زندگى‌مان را تغيير دهيم .
اگر ما مى خواهيم اندكى پيشرفت در اين جهت داشته باشيم ، در اين صورت نيازمند به دموكراسى و اعتقاد ِ بيشتر به حقوق ِ بشر هستيم ، پيش از آن‌كه به اين اصل معتقد باشيم كه ديگران، همه دشمن ِ ما هستند .
هر كسى ايمان و اعتقادات و فرهنگ خودش را دارد ؛ سؤال، چگونگى ِ گفتگو كردن ِ اين فرهنگ ها با هم و چگونگى ِ رسيدن به بهترين براى همه كس بوسیله‌ی همین گفت‌وگوهاست.من سعى مى‌كنم این را شخصا در كارهایم تجربه كنم ."





او منظور ِ خود را با جزئيات ِ بيشترى بيان كرده و توضيح می‌دهد كه چگونه بوسيله ى عكس‌ها و فيلم‌هاى نصب شده در ” خاطره ى خاطرات “ به مردم نزديك مى شود.

او در مورد عکس نصب شده در " خاطره‌ی خاطرات" توضیح می‌دهد:
"این عکس موقعيت ما را در دنياى عرب منعكس مى كند ، قدرتى وجود دارد كه همواره در بالاى سر ِما قدرت‌نمايى مي كند ـ چه يك فرمانرواى درونى باشد و چه قدرتى بيرون از حريم ِ ما ـ همواره به ما گفته مى‌شود كه چه بكنيم و چه نكنيم . در عكس مردها با حركت ِ بازوهايشان از فرمان هاى نظامى تبعيت مى كنند ــ 1 2 3 بالا... پايين ... ـــ من مى گويم كه به ما گفته شده كه چه چيز را بايد ببينيم و به چه بايد فكر كنيم وچه چيز را اجازه داريم بگوييم و چه چيز را بايستى باور كنيم . ما اجازه نداريم توانايى‌هايمان، ديدمان يا افكارمان را پرورش دهيم ، يا اينكه خود تصميم بگيريم به چه ايمان داريم . “





قفس‌ها از سبدهای توری که برای ماهیگیری استفاده می‌شوند ساخته شده اند.در قفس کوچک‌تر مرغی قرار دارد و در بزرگتر یک خروس.اناس الشیخ می‌گوید: شاید مردها از آزادی بیشتری برخوردارند ولی در نظام اجتماعی همه ما در قفس هستیم با این تصور که آزادیم.




The new God! 2002
Installation


او اثر دیگرش را "خدای جدید!" نام‌ گذاشته است.
در این اثر نوشته‌ی روی دیوار اشاره دارد به گفته‌ی رئیس جمهور آمریکا:
ایالات متحده آمریکا انتخاب مشخصی را برای هر ملتی عرضه می کند: یا با جهان متمدن هستید یا با تروریست ها و کسانی که با تروریست ها باشند هزینه‌ی سنگینی را خواهند پرداخت.
در "خدای جدید" او از آمریکا به عنوان ابرقدرتی که از قدرت خود برای تحمیل فرهنگ و نوع نگاه و باورهایش به دیگر ملت‌ها استفاده می‌کند، سخن می‌گوید.




Confusion, 2003
Video & sound installation


اثر دیگری ازو با عنوان "سرگشتگی" بر موقعیت اعراب و یا جهان اسلام اشاره دارد الشیخ در این مورد می‌نویسد:

"ما هنوز موقعبت خود را در نیافته ایم و درباورها و نگاهمان به سیاست، اقتصاد، فرهنگ، مذهب و توسعه در نوعی گیجی به سر می‌بریم. اکثر ما به دنبال دموکراسی، حقوق بشر، تساوی حقوق زنان و مردان ،عدالت اجتماعی و جامعه مدنی هستیم اما به دلایل مختلف بعضی از ما از آن روی برمی‌گردانیم. برخورد و تضادی هست در ما و در دیدگاه‌های مختلفی که وجود دارند."
در عکس بالا و بر دیوار آیه‌ای از قران را می‌خوانیم: "یوم تبلی السرائر " به معنای "روزی که اسرار آشکار شوند".
أنس الشيخ می‌گوید که ارتباطى خوب و ساده‌ با مردم ِ عادى محل نمایش آثارش داشته . آنها به گاراژ مى آمدند بدون ِ هر گونه كنجكاوى ، بدون ِ حتى تصور اينكه به ديدن ِيك نمايشگاه ِ هنرى آمده اند .
برخى آنچه را كه ديده بودند دوست داشتند ؛ ديگران آن را عجيب يافته بودند، اما به خاطرِ انجام اين كار در محل عمومى زندگى شان به او احترام گذاشته بودند .
در مقابل ِ آن بسيارى از همكاران و متخصصان هنر، نمايش او را تأييد كردند ، اما اساسا اينستاليشن و ويديو آرت را رد كردند ، فقط ارزش ِنقاشى و مجسمه سازى را تأييد كردند.

انس الشيخ كارش را به عنوان ِ هنرمندی که به هنر جدید و اينستاليشن می‌پردازد در سال 1994 شروع كرد . او اولين نفر در بحرين بود . به اين منظور او تلاش كرد هنرمندان ِ جوان ِ كشورش را تشويق كند كه رك‌گو ، صريح و تجربى باشند . آن‌ها با هم طرح هاى هنرمندان ِ ديگر را در كتاب‌ها ، كاتالوگ‌ها و اينترنت نگاه كرده و درباره‌ى آن‌ها بحث و گفتگو كردند . در سال 2002 ، او اولين گروه براى اجرای اينستاليشن را در انجمن هنر معاصر بحرين ، تنها با شركت چهار هنرمند بر پا كرد . در سال 2003 نمايشگاه شامل 9 هنرمند شده بود و نمايشگاه ِ برنامه ريزى شده براى سال‌های بعد از اين هم بزرگ‌تر خواهد بود .
او در زمینه‌ی هنر جدید دو پروژه‌ی دیگر در دست دارد اولى با عنوان ” گفتگو باخود “ ، و دومى ” گفتگو با ديگران “ .
...........................

منبع: http://www.universes-in-universe.de/english.htm