"دنیا هنوز زیباست"

درباره‌ی نقاشی‌های سالومه پزشکپور در کارگاه

این روزها به واسطه‌ی گرایش متداول جهانی به هنرهای انتزاعی، کمتر جوان هنر آشنایی را می‌بینیم که به نمایش طبیعت غیر انتزاعی و واقعی بپردازد. و غالباً هنرمندان، گویی فراموش کرده‌‌اند که نقاشی گاهی با زیبایی هم ارتباط دارد، تنها به آرایش تصویری و ترکیب بندی رنگی و خلق آثاری می‌پردازند، که صرفاً جنبه بصری دارند و به جرأت می‌توان گفت خیلی‌ها که مدعی درک آنها هستند، در واقع جرأت ابراز این را ندارند که: "من نفهمیدم."

یکی از هنرمندان جوانی که به مقوله زیبایی بصری در طبیعت توجه دارد، سالومه پزشکپور است.
سالومه پزشکپور به دور از دغدغه‌های هنر انتقادی که همواره به دنبال بیان حرفی و انتقادی از شرایط موجود است، به راحتی و به سادگی بیننده را به درون زندگی طبیعی خود می‌برد و به او یادآوری می‌کند که دنیا هنوز زیباست.
اصولاً پزشکپور معتقد است که اگر ایده‌آل‌های خود را در طبیعت بیاید، آنها را روی کاغذ پیاده می‌کند، اما در غیر این صورت به نقاشی ذهنی روی می‌آورد. البته معمولاً، هنرمند در نقاشی از طبیعت با مشکل چندانی برای یافتن ایده‌آل‌های خود مواجه نمی‌گردد.
رنگ‌های شفاف و رقیق و زمینه سفید عناصر اصلی نقاشی آبرنگ محسوب می‌شوند که این هنرمند جوان توانسته است تسلطی نسبی در استفاده از آنها بدست آورد. او بیش از همه به تونالیته‌های آبی و سبز علاقه دارد که در این آثار به شکل طبیعت سبز بهاری و آسمان نمایش داده شده‌اند. به نظر می‌رسد که تمایل زیاد او به بهره‌گیری از این رنگ‌ها تا اندازه‌ای موجب شده است تا هنرمند در برقراری ارتباط مناسب با سایر رنگ‌ها و به‌کارگیری آنها، از جمله تونالیته‌های زرد و نارنجی تا اندازه‌ای ناموفق باشد.

سالومه نقاشی‌های ذهنی و شهری را بیشتر از کارهای دیگر خود دوست دارد. اما همانطور که در آثارش دیده می‌شود، هنوز چندان تمایلی به نقاشی از صحنه‌های شلوغ زندگی شهری ندارد. در میان مجموعه نقاشی‌هایش در کارگاه ( نقاشی‌های سالومه پزشکپور) فقط چند اثر انگشت شمار با موضوع زندگی شهری و حضور انسان در نقاشی آن‌هم در اندازه‌های کوچک به چشم می‌خورد. به نظر می‌رسد که هنرمند جوان ما هنوز جسارت حضور در میان مردم و نقاشی مستقیم از آنها را بدست نیاورده است. البته عوامل اجتماعی حاکم بر این رفتار را نیز نباید از نظر دور داشت.
در کارهای او کمتر نشانی از پیکر انسان دیده می‌شود و معدود پیکرهای مناظر شهری نیز از نمایی دور نشان داده شده‌اند. اصولاً پزشکپور دوست دارد انسان را "از نمای دور دور دور" نشان دهد، چون معتقد است که "این کار نقاش را به استفاده از ساخت و ساز می‌کشاند و فضای لحظه‌ای را نابود می‌کند." او بیشتر دوست دارد به روش لحظه‌ای کار کند و "عاشق کارهای 2 دقیقه‌ای" است.

ظاهراً پزشکپور تمایل چندانی به نقاشی از طبیعت دست چین شده ندارد. شاید او ترجیح می‌دهد این چیدمان را بر اساس آنچه می‌خواهد، در ذهن خود ایجاد کند، که البته موفق هم بوده است. در میان آثار ذهنی که او که در ابعادی نسبتاً بزرگ اجرا شده‌اند، هنرمند به پیاده کردن ذهنیت خود بر روی کاغذ پرداخته است. سالومه پزشکپور برای برخی از نقاشی‌ها، در مرحله قبل از اجرا "چند پیش طرح مدادی را اجرا کرده" و سپس بهترین ترکیب بندی بدست آمده را روی کاغذ اصلی پیاده می‌کند. گاهی نیز طرح مورد نظر خود را در ذهن بررسی کرده و بعد با استفاده از رنگ مستقیماً نقاشی می‌کند. برخلاف سایر کارهای این هنرمند، در کارهای ذهنی، ردپایی از نوآوری و خلاقیت دیده می‌شود.

به طور کلی آثار این هنرمند حکایت از تسلط وی بر رنگ و رسانه دارد. اما آنچه حتی در نگاه اول ذهن را متوجه خود می‌کند کمبود شفافیت و سرزندگی در برخی از آثار است. که البته ذهنی بودن برخی و نیز عدم استفاده از ساخت و ساز در بسیاری دیگر، تا اندازه‌ای توانسته است این نقیصه را جبران کند و در واقع نمایشی نسبتاً موفق را ارائه دهد.

رضا محمودی فقیهی
مترجم و دانشجوی پژوهش هنر