شمایل نگاری‌های جدید که به شکل گسترده‌ای طی چند سال اخیر در ایام عزاداری ماه محرم مورد استفاده قرار می‌گیرد بازتاب‌ نسبتا گسترده‌ای داشته است.عمده نظرات در مخالفت و اعتراض به این شیوه شمایل‌نگاری‌ها بوده است. از جمله سال گذشته دبیر فرهنگستان هنر در گفت‌و گو با خبرگزاری مهر تاثیر چنین تصاویری را منفی و خطرناک دانسته و گفته بود:

"فرهنگستان هنر با نگرانی شمایل نگاری ائمه اطهار (ع) را بررسی می کند . روند موجود گسترش شمایل‌نگاری‌های سطحی و تصاویر نقاشی شده خطرناک است . چنین تصاویری اگر به مدت کوتاه هم برای برخی از افراد عامی جامعه تاثیر مثبت داشته باشد، در درازمدت قطعا تاثیر منفی خواهد داشت.
چیزی که مهم است این که آئین ما در حال شمایلی‌تر شدن است و چهره پردازی‌ها بیشتر و متنوع تر شده و متاسفانه چنین حرکتی به سوی عوامانه شدن سوق پیدا کرده است. وی همچنین اضافه کرده بود: ما نسبت به غیر واقعی بودن چنین تصاویر منتسب به ائمه اطهار (ع) اعتراض داریم."

آیدین آغداشلو نقاش و کارشناس هنر در همین زمینه می‌گوید:
"براي چنين جريان خودجوشي مشكل بتوان سدی قرار داد "و معتقد است:" نبايد مانع شكل‌گيري اين جريان شد"
متن کامل گفته‌های اخیر آغداشلو را به نقل از خبرگزاری کار می‌خوانید:

"چهره هاي شمايل‌ها نه درست هستند و نه غلط"


آیدین آغداشلو: هنرمندانِ مردمي هميشه در طول تاريخ و در هر جاي دنيا، باورداشت‌هاي جمعي را اغلب با سادگي، شتاب و با توجه به مفهوم به وجود آورده‌اند.

شمايل‌هاي مذهبي سنت و سابقه ديرينه‌اي در فرهنگ هنرهاي تجسمي ايران دارند، اين شمايل‌ها مخصوصا بعد از رسميت يافتن تشيع از قرن دهم هجري به بعد، زمينه بسيار گسترده‌تري پيدا كردند.
وي در خصوص تاريخچه اين هنر افزود: اوج شمايل‌كِشي در ابعاد و اندازه هاي بزرگ از 200 سال پيش آغاز شد و بزرگترين هنرمندان ايراني در اين زمينه، اعتقاد و ارادت خود را نشان داده‌اند.
وي در خصوص كيفيت اين آثار گفت: داوري درباره كيفيت اين شمايل ها كار آساني نيست؛ چرا كه اكثريت قريب به اتفاق آنها به وسيله هنرمندان مردمي نقاشي مي‌شوند و جرياني خود جوش زمينه ساز آن‌هاست. براي چنين جريان خود جوشي مشكل بتوان سدي از حيث سليقه يا كيفيت والا قرار داد.

آغداشلو در ادامه خاطر نشان كرد: طبيعتا نبايد مانع شكل‌گيري اين جريان شد، اما به عنوان زمينه‌اي مناسب براي سليقه سازي والا و الگويي مي توان از هنرمندان بزرگ معاصر ايران خواست تا آنها نيز در كنار اين نمونه ها ، آثار مناسب و درخوري را به وجود آورند تا سليقه اي قابل اتكا براي هنرمندان مردمي به وجود آيد.

وي همچنين تصريح كرد: اين نكته را بايد بديهي دانست كه هنر مردمي و خود جوش، بخشي جذاب و قابل توجه از بروز علاقه ،‌‏ ايمان و اعتقاد مردمي است كه با هر ترتيب و مناسبتي مهر عميق خود را از هر راهي بيان مي كنند.
آغداشلو افزود: چهره هاي شمايل‌ها نه درست هستند و نه غلط، بلكه تبلور آرمان گرايي مومناني هستند كه كمال و جمال را در اين منابع شگفت انگيز تاريخي و اسطوره‌اي خود جستجو مي كنند. در طول تاريخ ِشمايل گرايي در همه اديان، هيچ شمايل سازي ادعاي واقعيت گرايي تاريخي نمي تواند داشته باشد.شمايل هاي مسيحي نيز از همين نوع هستند، اما طبيعتا مهارت فني و استادي در اجرا و تخيل متعالي هنرمندان در جلوه دادن به يك ايمان جمعي نقش تعيين كننده اي دارد.

آغداشلو در پايان سخنانش با اشاره به فعاليت هنرمندان مردمي در طول تاريخ اظهار داشت: هنرمندان مردمي هميشه در طول تاريخ و در هر جاي دنيا باورداشت‌هاي جمعي را اغلب با سادگي،‌‏شتاب و با توجه به مفهوم به وجود آورده اند.اشاره اي كه به كار هنرمندان معاصر ايران داشتم، از اين جهت مي تواند راهگشاي سليقه و اجراي بالاتري باشد. اما قطعا نمي توان از بروز اين فوران مهرورزی با معيار هنری جلوگيری كرد.
..............................


برای دیدن عکس‌ها در ابعاد بزرگ‌تر روی آن‌ها کلیک کنید

عکاسان عکس‌ها به ترتیب از بالا:‌
جواد مقیمی ،حسین فاطمی ،حسین سلمانزاده ،مجید سعیدی، جواد مقیمی و حسن قائدی