در حوزه هنرهای تجسمی خبری توجهم را جلب کرد : " دو سالانه‌های تجسمی دولتی می‌شوند" این را معاونت هنری وزارت ارشاد اعلام کرده بود. از دلایلی که ایشان آورده بود:" اختلاف نظر و سليقه‌ای كه بين هنرمندان وجود دارد، وقتي در يك جا نهايی شود، از بين مي‌رود."

متن گفت‌وگوی ایسنا با دکتر ایمانی خوشخو

در سفر بودم که خبر را خواندم و به دولتی شدن دو سالانه‌ها و خصوصا دلیل مورد اشاره معاونت هنری فکر کردم. ابتدا مطلبی در نقد نظر ایشان نوشتم . به نظر می‌رسد اگر چنین اتفاقی بیفتد نه تنها دوسالانه‌ها رونق نگرفته و آنگونه که معاونت هنری اشاره کرده مرتب و منظم برگزار نمی‌شوند بلکه این امر نتیجه معکوس خواهد داد. در نوشته‌ام در این زمینه توضیح داده‌ام. فکر کردم موضوع را با دبیر دوسالانه عکس در میان بگذارم و ابتدا نظر او را به عنوان شخصی که با مرکز هنرهای تجسمی و معاونت هنری ارتباط دارد جویا شوم.بعد از سفر به موزه هنرهای معاصر رفتم . متنی که در زیر می‌خوانید بخشی از گفت‌وگوی من با مجتبی آقایی دبیر دوسالانه عکس است که به همین موضوع اختصاص دارد قسمت‌های دیگر گفت‌وگو درباره دوسالانه عکس است. و چند گفت‌وگوی کوتاه هم با داوران بخش مستند اجتماعی دوسالانه انجام داده‌ام که در فرصت دیگری انتشار خواهد یافت.
محمد تهرانی
1385/6/12

مجتبی آقایی: هنر قطعا نمی تواند به شکل تک صدایی و و سلسله مراتبی از بالا به پایین مدیریت بشود.

* آقای ایمانی خوشخو معاونت هنری در مصاحبه ای اشاره کرده اند به این که اگر ارشاد خود متولی برگزاری دوسالانه‌ها شود اختلاف سلیقه‌ها در بین هنرمندان در جایی نهایی می‌شود و از بین می‌رود و این امر باعث می‌شود دو سالانه‌ها مرتب برگزار شوند و رونق بگیرند شما در این مورد چه فکر می‌کنید؟

مجتبی آقایی: من سخنان آقای ایمانی را مشتمل بر چند بخش دیدم یک بخشش آن که افق نگاه و برخورد معاونت هنری با دوسالانه‌ها را تغییر می‌دهد به این معنا که آن ها را از یک جایگاه جدی تری برخوردار می کند با این موافقم و جای امیدواری دارد.
قسمت دوم صحبت این بود که باید مسائل اجرایی را داد دست انجمن ها و تشکل‌های صنفی و هنری که این بخش شاید جای مقداری هماهنگی‌هایی را داشته باشد که آیا منظور این است که خود انجمن ها و بدنه تخصصی رشته‌های مختلف در مرحله تصمیم سازی و مراحل جدی تر هیچ نقشی ندارند و فقط مسئول دولتی سناریویی را تنظیم می‌کند و آن سناریو را برای اجرا می‌دهد به انجمن ها ، که من در این مورد استنباط شفافی نگرفتم که منظور ایشان دقیقا همین هست. طبعا اگر خود هنرمندان و تشکل‌ها که تخصصی کار می کنند از گردونه مشارکت در تصمیم گیری‌ها کنار گذاشته بشوند به نظرم این کار لطمه زیادی خواهد زد.

* این سخن ایشان که "اختلاف نظر و سليقه‌ وقتي در يك جا نهايي شود، از بين مي‌رود. " همین معنا را می رساند. در خبرها هم خواندیم که دبیر بینال پوستر هم استعفا داده و دلیل آن را حذف انجمن صنفي طراحان گرافيك از برپايي دوسالانه‌ي نهم پوستر تهران عنوان كرده است. طبیعی است که اختلاف نظرها همیشه هست در تمام رشته‌های هنری هم هست و این اختلاف نظرها و بحث ها به نظرم مفید هست ، می‌شود مثلا آن را تشبیه کرد به بحث بین طلبه‌ها. این که یک نفر فرضا بگوید عکاسی تبلیغاتی جایش به این دلیل در دوسالانه عکس نیست و دیگری بگوید هست و دلیل دیگری بیاورد به اعتقاد من هر چه این بحث ها در هر رشته هنری بیشتر بشود کمک می‌کند به رشد آن رشته. اما اگر جایی باشد که بخواهد حرف نهایی بزند با این تصور که اختلاف نظرها از بین می‌رود و ....

مجتبی آقایی: البته اگر واقعا این که شما می‌گویید باشد و واضح و روشن نظر ایشان این باشد باید در واقع از خود ایشان سؤال کرد. ولی اگر جایی پیش بینی بشود که بخواهد حرف نهایی را بزند قاعدتا باید از یک جامعیتی برخوردار باشد آن مقام یا آن جایگاه که به احتمال خیلی زیاد فرد نباید باشد. در هر کشوری جایی به عنوان مدیریت عالی هر حوزه‌ای تعریف شده در ایران هم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان مقام عالی مدیریت هنری کشور هم مسئولیت قانونی دارد. این دیگر تدبیر و منش فرد مدیر هست که چه راهکاری را برای زدن آن حرف آخر پیدا بکند. تا به حال به این شکل عمل شده و از این پس هم امیدوارم به این شکل باشد که از افرادی با سلیقه‌های مختلف اما با در نظر گرفتن صلاحیت فردی و دلسوز بودنشان در آن زمینه خاص که قرار است فعالیتی انجام بشود دعوت بشود و یک نوع جامعیتی وجود داشته باشد و تصمیم گیری مشارکتی اتفاق بیفتد. تجربه ده پانزده سال اخیر هم نشان می دهد که هر گاه ما با هنر به عنوان یک ابزار نگاه کردیم و فکر کردیم که سیستم تصمیم‌گیری در عرصه هنر این گونه است که یک مدیری تصمیمی بگیرد و بقیه تبعیت بکنند من فکر می کنم نه پذیرفته است و نه حتی در فکر آقای دکتر ایمانی می تواند باشد و بعید می دانم ایشان به عنوان مدیری با سابقه در این زمینه نظرش این باشد که شخصی به عنوان مقام عالی نظر نهایی را بگوید. هنرهای تجسمی تنوع و گستردگی زیادی دارد حتی هنرمندی که دستی در چند رشته دارد نمی تواند ادعا کند که در تمام زمینه ها صاحب نظر هست. این طیف وسیع ِ تخصصی، تخصصی که با هنر و هنری که با روحیه و طبع ظریف هنرمندان ارتباط و پیوستگی دارد قطعا نمی تواند به شکل تک صدایی و و سلسله مراتبی از بالا به پایین مدیریت بشود.

* با توجه به این که انجمن فراگیر عکاسی قرار است شکل بگیرد و انجمن‌های دیگری هم دررشته های هنری دیگر هستند، انجمن ها بحث‌های تخصصی را بین اعضایشان مطرح می کنند و خودشان به نتیجه‌ای به هرحال می‌رسند آن نتیجه هم نتیجه قطعی نیست مثلا در مورد همین موضوع که عکاسی تبلیغاتی در دوسالانه باشد یا جایش این‌جا نیست ممکن است هیچ‌گاه دو نظر متفاوت نتوانند همدیگر را قانع کنند، (مثلا یکی از دوستان همین امروز در ای میلی نوشته بود نمایشگاه عکاسی صنعتی و تبلیغاتی را وزارت صنایع یا بازرگانی باید برگزار کند) اما این که می گویم به نتیجه‌ای می رسند این نتیجه گیری در مورد این موضوع یا هر موضوع دیگر می‌تواند به رای افراد فعال عضو انجمن گذاشته شود و گرنه اگر بخواهیم فکر کنیم جایی می‌آید و تصمیم گیری نهایی با اوست این استنباط را پیش می‌اورد که افراد آن رشته هنری بلوغ لازم را ندارند و جای دیگری باید برایشان تصمیم بگیرد.

مجتبی آقایی: به نظرم این که بگوییم حرف آخر را جایی بزند دو حوزه دارد یک موقع تدبیر در مقام اجرا هست که بالاخره باید جایی بحث را بست و وارد اجرا شد.اما در حوزه نظری هنر جای بحث باز است .

* در حوزه اجرا هم می‌شود بحث را با رای و نظر افراد همان انجمن پایان داد.

مجتبی آقایی : به هر حال این بحث‌ را باید با خود آقای ایمانی هم مطرح کرد اما بعید می دانم دولت دوباره بخواهد بیاید راه رفته تقریبا ناموفق را باز هم بیازماید. چرا؟ چون بحث نهادهای مدنی را راه انداختن و بحث پرهیز دولت از تصدی گری مطرح است و این که دولت سیاست‌گذاری‌های کلان و کلی را انجام می‌دهد و مسائل دیگر را بگذارد به عهده هسته‌های تخصصی که در جامعه ما وجود دارد. خوب است که یک بار به طور واضح و روشن نظر معاونت هنری و مدیران هنری دیگر را سؤال کرد.