نگاهی به نخستین نمایشگاه تصويرسازی لغتنامهها با عنوان « فيل و ...»
جمعه، 3 آذرماه 1385
امین شاهد
در نمايشگاه « فيل و سه نقطه » اغلب تصویرگران بهدليل ضعف در طراحي به تصويرسازی تجريدی پناه آوردهاند
نمايش آثار تصويرگری با عنوان « فيل و ...» كه توسط گروه لك لك و با همكاری انجمن تصويرگران كتاب كودك از بیست و هشتم آبان تا دوم آذر ماه در نگارخانه مميز خانه هنرمندان برگزار شد حركتي بود نو در راستاي هنری كه در چند سال اخير افتخارات بسياری نصيب اين سرزمين کرده است به همین دلیل ذكر چند مهم در جهت رشد و پويائی اين شيوهی بيانی تاثيرگذار ، ضروري به نظر میرسد. بهخصوص كه چهرههایی شاخص و شناخته شده چه در نمایشگاه و چه بهعنوان داور به چشم میخورند و نیز حضور چند تصویرگر مطرح خارجی بر اهمیت نمایشگاه افزوده است.
نوشتن دربارهی تصويرگری كتاب كودك بحثي روانشناسانه را مي طلبد. اينكه كودك از چه مفهومي چه تصويری در ذهن خود خلق مي كند نهايت هدف است.
تصويرگر با ارائه تصوير مورد نظر خط فكری خود را به بيننده القاء مي كند و گاهی مي تواند جريان ساز و محرك ذهن كودك (كه پذيرای تمامي كنش هاي موجود در اطراف خود است) باشد. پس مقام تصويرگر از اهميت قابل توجهي در رشد همه جانبه جوامع برخوردار است.
ارزش تصويرسازی در چاپ و تکثیر آن است ( این چیزی است که به ذهن من میرسد) و اين مهم نبايد فراموش شود كه اثر تصويرگری به سفارش و در جهت تقويت درك مطلب توسط مخاطب صورت میگيرد. با توجه به این نکته نمایشگاه « فيل و ...» پيش از آنكه آثاری در حوزه تصويرگری را به نمايش بگذارد يك نمايشگاه نقاشي با فراخوان موضوعي بود.
مسلما ايدهی تصويرگر و اتفاقی كه در ذهن خلاق او صورت میپذيرد مهمترين عامل در به ثمر رسيدن نتيجه نهايي يعني يك تصوير مناسب براي موضوع مورد نظر است. اما فاكتور بعدی شيوهی اجراست كه در بعضی از تصويرگران به شيوهی شخصي مي رسد.
در نمايشگاه « فيل و سه نقطه » به جز چند اثر كه نشان دهنده شناخت صحيح تصويرگر از طراحي بود اغلب تصویرگران بهدليل ضعف در طراحي به تصويرسازی تجريدی پناه برده بودند و توجيه آن را احيانا نزديك بودن به فضای ذهنی كودكان ذكر مي كنند اين در حاليست كه درجه بندی سنی مخاطب را در نظر نمیگيرند.
برخي از اساتيد رشته تصويرسازی به گسترش فضاسازی تجريدی و گريز از ساخت و ساز در طراحي دامن مي زنند و به شيوه استاد-شاگردی ِ قديم حال و هوا و سبك و سياق شخصي خود را به هنرجويان منتقل ميکنند . این امر به وضوح در آثار به نمايش گذاشته شده دیده میشد.
در هنر تصويرگری، اصل، شناخت و فراگيری درست اصول و تكنيك طراحي است. پس از آن است که رسیدن به روش و سبک شخصي اهمیت مییابد.
گرايش به تصويرگري تجريدي در آثار به نمايش درآمده از تصویرگران ایرانی را مي توان اينگونه تعبير كرد:
1) پيروي تصويرگران از چند تصويرگر كه در سالهاي اخير در فستيوال هاي بين المللي به موفقيت های چشمگيري دست یافته اند
2) ضعف طراحي و عدم درك صحيح از موضوع در انتخاب تكنيك متناسب و رده بندي سني مخاطب.
بايد توجه داشته باشيم كه نقاشی تجريدی در دوره اوج خود بخاطر ضعف نقاشان در طراحي و عدم شناخت رنگ بروز نيافت بلكه تفكر پيوسته دوره مدرنيزم باعث ترويج چنين سبكی شد.
گذشته از اين در انتخاب عنوان نمايشگاه نيز دوگانگي وجود داشت « فيل و ...» يا « فيل و سه نقطه » ! ؟
در خصوص ِ درجا زدن برخي از دوستان تصويرگر موفق نيز با عرض شرمندگي بايد عرض كنم كه عموما ما ايراني ها پس از يك بار تمجيد دچار خود شيفتگي مي شويم و اين خود شيفتگي نه تنها تاثير مثبتي بر روند فكری و پويائی ذهنمان نميگذارد بلکه باعث پسرفت و عقبماندگي میشود.
از حسن اتفاق ، دو نمايشگاه متفاوت تصويرگری همزمان و در یک محل برگزار شد. در گالری میرمیران خانه هنرمندان آثار منتخب گروه تصويرگران بريتانيائي « مداد جادو » را شاهد بودیم. كمي تعمق در آثار این گروه ( تنوع برخورد با موضوعات گوناگون و استفاده از تكنيك و روش های متفاوت ) میتوانست و میتواند ما را بر آن دارد تا اندكي عالمانه تر و منطقي تر خلاء های موجود در عرصهی هنرهای تجسمي بهويژه شاخهی شيرين ، جذاب و پر تنوع تصويرگري را شناسائي و نسبت به پر نمودن آنها بكوشيم.
به هر حال حركتهای اين چنينی ِ گروهها و انجمن ها باعث پيشرفت و شكوفائی نسلها شده و جای تقدير دارد.
امين شاهد
1 آذر 1385
..............................
لینکها:
|
